Rzeczpospolita poinformowała, że Polski Koncern Naftowy Orlen chce kupić od TotalFinaElf, za ok. 1,1 mld USD, połowę mocy produkcyjnych niemieckiej rafinerii Leuna. Jednocześnie polska spółka przejęłaby 232 stacje benzynowe w Niemczech i 33 w Czechach. Zarząd PKN już zaakceptował transakcję. Oceniała ją też rada nadzorcza, ale nie wydała jeszcze swojej opinii. W oświadczeniu zarząd PKN nie zaprzeczył, że rozważa kupno 50 proc. akcji niemieckiej rafinerii. Podał jednocześnie, że do tej pory nie zgodziła się na tę inwestycję rada nadzorcza spółki.

Z informacji, do których dotarła Rzeczpospolita wynika, iż celem Orlenu jest rozpoczęcie działalności na terenie Niemiec i Czech. Zgodnie z projektem porozumienia z grudnia 2000 r. PKN chce:

• kupując spółkę Mider stać się właścicielem połowy rafinerii Leuna i połowy produkcji tej spółki;
• utworzyć z TotalFinaElf jont venture (po 50 proc.), które miałoby się zająć sprzedażą detaliczną paliw w regionie działania rafinerii. Miałaby ona do dyspozycji 231 stacji benzynowych na terenie Niemiec i 33 w Czechach;
• powstać by też miała wspólna firma zajmująca się handlem hurtowym na terenie dawnych wschodnich Niemiec i Bawarii (PKN objąłby w niej 30 proc. udziałów).

Orlen planuje, że cała transakcja przeprowadzona zostanie za pośrednictwem zarejestrowanej w Niemczech spółki, w której będzie miał 100 proc. udziałów. Dzięki transakcji PKN otrzyma dostęp do rynku Niemiec i Czech - co spółka uznaje za szansę na obronę swojej pozycji w Polsce oraz na ekspansję międzynarodową. Ponadto prawdopodobnie pomogłoby to również firmie w optymalizacji dostaw w zachodniej i południowo-zachodniej Polsce. Niewątpliwie wzrosłyby też szanse PKN na to, by zostać liderem konsolidacji branży w regionie. Zdaniem części analityków, transakcja w Niemczech otwierałaby drogę do połączenia między PKN, węgierskim MOL i austriackim OMV.
Z drugiej jednak strony zwraca się uwagę na fakt, iż inwestycja w Niemczech wiąże się dla PKN z dużym ryzykiem. Według analityków z Deutsche Bank (analiza z 29 listopada 2000 r.) najkorzystniejszą formą konsolidacji dla PKN byłoby kupno Rafinerii Gdańskiej. Zgodnie z rządowym programem prywatyzacji, jest to niemożliwe. Przed tygodniem wiceminister skarbu Barbara Litak-Zarębska powiedziała, iż Orlen mógłby zostać dopuszczony do przetargu na tę rafinerię, jeśli obecnie prowadzony zakończy się niepowodzeniem. Zdaniem analityków, równie korzystny dla polskiej spółki byłby alians z węgierskim MOL i słowackim Slovnaftem. Chodzi tu m.in. o korzystne położenie geograficzne poszczególnych rafinerii. Za najmniej korzystną - dla Orlenu - formę konsolidacji analitycy uznają wejście na rynek niemiecki i czeski. Ich zdaniem, korzyści dla PKN byłyby w tym wypadku mniejsze niż w pozostałych wariantach. Prawdopodobnie spadłyby też zyski PKN ze sprzedaży paliw.

Więcej: Artur Morka, Błażej Torański, Rzeczpospolita, 19 lutego 2001